Ajri Begu - ēIFTELIA
 
Ende kam parasysh varrimin e tė birit, jo se s'janė bėrė mirė tre muaj, jo edhe pėr gjithė xhematė qė kishte ardhur atė ditė (kishin ardhur nga ta merr e s'ta merr mendja, por pėr qėndrimin e tij burrėror, se nuk u ligėshtua asnjė ēast, por mbante koken lart dhe sikur thoshte:
 
- Ju paēa, vėllezėr! Qofshi me jetė tė gjatė! Si shihni, unė jam vetėm, ju kam ju dhe fėmijėt tuaj janė edhe tė mitė!
 
Nė vend qė tė qante vetė pėr tė birin, me kėtė qėndrim na shtyu tė qajmė ne pėr tė.
- Sadakė, mos i paēa! Mos dhashtė zoti tė mė vdesė mua djali i vetėm, se...- fshin lotėt njėri prej qytetarėve.- nuk e di a mund tė qėndroj nė kėmbė.
 
- Vėrtet, qenka i fortė! Unė jam nga njė anė tjetėr dhe deri sot nuk e kam njohur. Baba mė dėrgoi, se ai ishte pa qejf.
 
Hallall tė qoftė gjithė ajo rrugė! - thotė njė tjetėr.
 
Atė ditė, njė gjilpėrė s'kishte ku tė hidhje nė varressa. Tė gjithė e njihnin, tė gjithė donin ta nderonin, ta lehtėsonin, bile edhe ata qė vetėm kishin dėgjuar pėr tė, katundarė e qytetarė dhe sa e sa krahinave tė tjera.
 
Pastaj u tėrhoq nė shtėpi. Rrallė dilte nė qytet. Nuk ishte mė me shokė si pėrpara. Ndiente qė nuk ishte ai ipari, gazmori, prandaj nuk donte t'ua prishte ahengjet me dhimbėn qė kishte. Edhe ata nuk donin ta shqetėsonin, prandaj nuk e thėrrisnin nė ndeja, por i shkonin  nė shtėpi, pinin nga njė kafe dhe dilnin shpejt. S'mund tė rrinin mė gjatė, u vinte keq, rėndė. Ai kėnaqej kur shhte si gjallonin tė tjerėt, kėnaqej me gėzimet e tyre, por... vetė nuk ishte mė i atyre gėzimeve...
 
Dita po afrohet.
 
Sa mė tepėr afrohet kjo ditė, aq mė tepėr hyn frika tek unė. Vėrtet ēdo gjė shkon mirė, tė gjitha i nėnshtrohen madhėshtisė sė kėsaj dite. Qytetarėt, me harenė dhe sakrifilcat e tyre,  janė gati qė kėtė ditė ta bėjnė edhe mė madhėshtore, por unė... dyshoj. Nuk besoj tė kemi sukses. Njerėz kemi, mjaft bile. Ky vend gjithnjė ka pasur njerėz pėr kėtė tė keqe, par, pa tė, nuk di sa do tė kemi sukses. Ai ėshtė kryesori, duhet t'i japė ngjyrėn ritmin programit tonė. Nėse nuk vjen kot do t'i zhgėnjejmė qytetarėt. Tė gjithė janė mėsuar me ēiftelinė e tij, e cila ua ka mėsuar vrimat nga hyn nė damarėt e gjakut, prej nga zgjohet gjithė ajo fuqi e fshehur e asaj mase tė qetė, zgjohet njė kėngė e harruar moti, kėngė e tyre, ndėrsa e huaja mbytet dhe s'di ta gjejė rrugėn e saj nga nyjat e shtrėnguara, por, sa herė dėgjohet ēiftelia, nyjat zgjidhen, kėnga gjėmon, turma kėndon bashkė me tė. Dhe ajo ka ditur gjithnjė tė bjerė, ta kėndojė kėtė kėngė edhe kur ka ditur tė bėhej e huaj, e largėt, e harruar...  Ai gjithnjė i ka rėnė asaj. Kėtė rrugė e ka gjetur, Kėnga ėshtė mė e fortė se gjithēka u ka thėnė qytetarėve qė, nė fillim, nuk e kanė besuar, por shpejt janė bindur, kur kanė dėgjuar tingujt e telave, tingujt e tyre, tingujt e gjakut. Dhe unė, sa kam friikė qė programi s'do tė ketė sukses,aq mė vjen keq pėr ēiftelinė e tij, pėr atė qė i dha udhė kėsaj kėnge, qė sot do tė kėndohet pa i ndalur nyjat. Ai s'do tė gjendet para qytetarėve, ēiitelia s'do tė dėgjohet.

-
S'e di, vallahi, s'ma merr mendja tė dalė gjė pa atė!
 
- Tė them tė drejtėn, ma as qė mė shkohet, kė tė shoh, cullishtet?
 
- Ashtu s'ibėn! Kjo ėshtė dita jonė, kush do tė shkojė, nėse jo ne?
 
Kėto biseda bėheshin pėrditė nė qytet. Edhe ata e dinin kėtė, prandaj unė me shokė gjithnjė e mė vėshtirė e kisha tė bėja diēka tė bukur, tė mirė, qė t'ia humbisnim gjurmėn mungesės sė tij.
Qyteti filIoi tė merrte pamje feste. Dyqanxhinjtė filluan t'i zbukuronin dyqanet, flamujt, u varėn nė tė katėr anėt. Era filloi t'i valėviste ngadalė,si tė donte t'i ajroste nė atė ditė vjeshte, se era myk kishte filluar t'u vinte, ngaqė shumė kohė kishin mbetur nė fund tė ēekmexheve tė vjetra, mbuluar me rraqe tė papėrdorshme.
 
...
 
«Hė, ē't'u kujtua, tani ?!»
«Unė nuk mundem! S'dua tė qeshin dynjaja me mua. Ja, qė tani i shah shikimet e tyre tė rrepta, mė duket si mė thonė: Ja, edhe ky na ,u bė t'i bjerė ēiftelisė? Ik teqe, mėr mistrec! Nuk mundem, jo. Nėmni cilindo instrument, ēiftelinė - jo!"
 
"Duhet tė kuptosh, s'kemi si t'ia bėjmė ndryshe. Duhet tė dalėsh. s'ka kėtu ndpnjė qė t'i bjerė mė mirė se ti. Nu ke di vėlla, pse e nėnēmon veten, edhe unė marr pak erė prej kėsaj qafireje".
 
"Edhe ti kot lodhesh tė ma bėsh ejfin, kur nuk shkon, s'shkon!"
"S'mundem ndryshe", - them unė
"Pse jo? Tė shkojmė t'i themi. Ai e di mė mirė se ne si e presim. Ty edhe ta ēon fjalėn, si thua?"
"Ai, bre vėlla, s'pret tė lutur. Ta kishte mirė punėn, do tė vinte pa i thėnė askush. herėt, ėshtė, pgaė e re. varri bar nuk ka lėshuar mirė, kurse unė t'i them ta marrė ēiftelinė nė dorė! Si i thonė kėsaj pune? Jo, s'ma mban fytyra!"
 
Asnjeri nuk e di  ē'tė thotė. Tė gjithė kanė mbetur tė menduar. Nė kėtė gjendje unė nuk di ē'tė them mė. Kėshtu ndodh ēdo ditė. Gjithnjė njėsoj. Sa fillojnė provat, ai qė i bie ēiftelisė ndalet, duke mos qenė i kėnaqur me vten (ose edhe pėr tjetėr send, qė unė shumė mirė e kuptoj dhe pastaj, duke parė se pėr shkak tė tij ndalet puna, vazhdon pėrsėri. Edhe sot si pėrpara. Ja, ai ēohet, merr ēiftelinė dhe provat nisin prej fillimit, por zbrazėtira diktohet menjėherė. Ftohtėsi nė fytyrat e tė gjithėve. Edhe kėngėtarėt kėndojnė pa gjak. Ata qė,kur kėndojnė, zėri u dėgjohet pas shtatė malesh, tani nuk di nėse e dėgjojnė veten. Ata, si tė ishin nė mendjen time, ndalen. Tė gjithė, si me urdhėr, kėngėtarit i mbetet kėnga nė fyt, ai qė i bie ēiftelisė e hedh qtė pėrtokė dhe s'ėshtė i qetė, bėn sikur do tė fshihet diku. Tė tjerėt mbeten tė shtangur.
"Mos de, se s'ka kuptim mė kėshtu!"- i them atij duke menduar se pėrsėri iu kujtua e vjetra, kur pėrskaj meje, me hapa tė lehtė, kalon ngadalė, ai, pa shikuar as majtas, as djathtas. Ecėn drejt binØčes dhe ndalet atje pranė shokėve tė vet.
"Befasoheni?" - pyet ai.
Askush nuk pėrgjigjet, befasia u shihet nė sy.
"ēiftelinė!" - thotė pastaj duke shtrirė dorėn.
"Ja!" . ia ofron ēiftelisti i ri.
"Kėsaj bjeri ti, ėshtė e jotja, mua mė jepni njė tjetėr!" - thotė ai, duke shikuar pėrpara me mall.
I japin njė ēifteli.
"T'ia fillojmė!" - thotė dhe ia nisi i pari.
Tė tjerėt mbeten tė habitur.
S'e dini kėtė kėngė? Kėtė e dėgjova nga jashtė!» Telat e ēiftelisė pėrsėri dridhen. Tė tjerėt i shkojnė pas. Kėnga gjallėrohet, zėri i kėngėtarėve dėgjohet pas nėntė malesh, tė gjithėve u qeshin fytyrat, kurse ēiftelia e ēiftelistit tė ri dėgjoihet si asnjė ditė pėrpara.
«Burra, ta bėjmė njė sefte!»
- u tha atyre dhe ia nisi kėngės sė vjetėr, asaj qė gjithnjė i binte me dėshirė. Rėndoi kokėn nė bishtin e ēiftelisė dhe lotėt filluan t'i lagnin faqet, por kėngėn nuk e ndalte.

Neve tė rrėqethurat na pėrshkonin trupin.
 

Marrė nga libri "Djepi i lashtė" - tregime, botuar nga Shtėpia botuese "naim Frashėri", Tiranė, 1981

Google

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hit Counter vizitorė prej hapjes sė faqes